Oznaczenia dysz natryskowych — jak czytać kody i dobrać rozmiar do rodzaju farby

Jak czytać kod na dyszy? Rozszyfrowujemy trzy cyfry

Każda profesjonalna dysza hydrodynamiczna (typu airless) posiada wybity trzycyfrowy kod, taki jak 517, 415 czy 311. Te trzy cyfry to uniwersalny system zapisu parametrów roboczych dyszy. Informuje on o dwóch właściwościach: szerokości strumienia natrysku oraz średnicy wewnętrznego otworu.

Pierwsza cyfra: szerokość strumienia (kąt natrysku)

Pierwsza cyfra kodu odpowiada bezpośrednio za kąt rozwarcia strumienia farby opuszczającej dyszę. Wytwarzany strumień ma kształt spłaszczonego, elipsowatego wachlarza. Chcąc poznać przybliżoną szerokość strumienia w centymetrach, należy zastosować prosty wzór:
Szerokość strumienia [cm] = Pierwsza cyfra × 5

Zasada ta obowiązuje przy zachowaniu odległości pistoletu od malowanej powierzchni wynoszącej dokładnie 30 cm.

• Dysza 2XX oznacza kąt 20 stopni, co daje szerokość strumienia ok. 10 cm (odpowiednia do profili, poręczy, wąskich elementów).
• Dysza 3XX oznacza kąt 30 stopni, co daje szerokość strumienia ok. 15 cm (stolarka otworowa, futryny, belki).
• Dysza 4XX oznacza kąt 40 stopni, co daje szerokość strumienia ok. 20 cm (narożniki, mniejsze pokoje, grzejniki).
• Dysza 5XX oznacza kąt 50 stopni, co daje szerokość strumienia ok. 25 cm. Jeśli nie wiesz, jaka dysza do malowania ścian i sufitów, ta będzie odpowiednia.
• Dysza 6XX oznacza kąt 60 stopni, co daje szerokość strumienia ok. 30 cm (wielkie powierzchnie, hale, elewacje).

Dwie ostatnie cyfry: średnica otworu dyszy

Dwie ostatnie cyfry informują o przepustowości dyszy, podawanej w tysięcznych częściach cala. Średnica ta determinuje gęstość materiału, jaki dysza jest w stanie przepuścić bez ryzyka natychmiastowego zapchania, oraz objętość farby opuszczającej pistolet w ciągu minuty.

• W kodzie 517 dwie ostatnie cyfry to 17, co oznacza otwór o średnicy 0,017 cala (w systemie metrycznym to dokładnie 0,43 mm).
• W kodzie 411 dwie ostatnie cyfry to 11, co oznacza otwór 0,011 cala (0,28 mm).

Stosując dyszę 517 z odległości 30 cm od ściany, uzyskasz pas farby o szerokości około 25 cm, podawany przez otwór o rozmiarze 0,017 cala.

Kolory dysz Graco — który kolor do jakiego zadania?

Marka Graco stosuje czytelne kodowanie kolorystyczne swoich dysz serii RAC X. Kolor plastikowej obudowy jednoznacznie wskazuje na przeznaczenie technologiczne oraz charakterystykę pracy ciśnieniowej.

• Zielona dysza FFLP (Fine Finish Low Pressure) – przeznaczona do precyzyjnych prac wykończeniowych. Umożliwia dokładne rozbicie cząsteczek farby przy niskim ciśnieniu roboczym, co znacznie ogranicza powstawanie mgły malarskiej i pylenia. Numery dysz FFLP są zawsze parzyste (np. 312, 414, 516). Produkt ten odpowiada na pytanie, jaka dysza do farby olejnej, lakieru, emalii czy bejcy zapewni idealnie gładką powierzchnię.
• Żółta (neonowa) dysza LP / WRLP (Low Pressure) – uniwersalna dysza do ścian i sufitów. Pozwala na pracę przy obniżonym ciśnieniu, co zmniejsza zużycie farby oraz wydłuża żywotność agregatu. Seria WRLP (Wide RAC) oferuje szeroki pas natrysku wynoszący 60 cm, dedykowany do szybkich prac na dużych metrażach.
• Niebieska dysza PAA (Professional Airless Applications) – klasyczna dysza standardowa przeznaczona do wysokich ciśnień roboczych. Stosowana przy masowych pracach komercyjnych i przemysłowych, gdzie liczy się wysoka wydajność.
• Brązowa dysza HDA / XHD (Heavy Duty Applications) – stworzona do ciężkich zastosowań budowlanych. Posiada powiększone kanały przepływowe oraz odporny węglik spiekany. To właściwa odpowiedź na pytanie, jaka dysza do gładzi, mas szpachlowych, tynków cienkowarstwowych czy gęstych powłok bitumicznych zapobiegnie zatorom.

Wszystkie te dysze posiadają system odwracalny RAC (Reverse-and-Clean). Jeśli w trakcie pracy dojdzie do zablokowania otworu przez zanieczyszczenie, wystarczy obrócić skrzydełko dyszy o 180 stopni i nacisnąć spust pistoletu, aby wydmuchać zator pod ciśnieniem.

Dobór rozmiaru dyszy do rzadkich preparatów

Właściwa praca wymaga dopasowania średnicy otworu dyszy do lepkości aplikowanego materiału. Dobór parametrów zależy bezpośrednio od typu używanego produktu malarskiego, a każdy materiał narzuca konkretne wymagania techniczne.

Bejce, lakiery i impregnaty

Do bejc, lakierów bezbarwnych oraz rzadkich impregnatów stosuje się najmniejsze średnice otworów mieszczące się w przedziale od 0,007" do 0,013". W takich przypadkach optymalnym rozwiązaniem są zielone dysze FFLP (np. modele 208, 210 czy 312).

Preparaty gruntujące

Kiedy celem prac jest aplikacja gruntów, parametry ulegają zmianie. Analizując to, jaka dysza do gruntu wodnego sprawdzi się najlepiej, warto sięgać po rozmiary od 0,011" do 0,013", wybierając dysze zielone FFLP lub neonowe LP (np. 411 lub 513). Mniejsza średnica chroni przed powstawaniem nadmiernej mgły i marnowaniem surowca.

Szersze spektrum zastosowań pojawia się przy pytaniu o to, jaka dysza do gruntowania zda egzamin – jeśli grunt jest gęstszy, zawiera kruszywo lub stanowi grubą warstwę podkładową, optymalny przedział otworu wzrasta do wartości od 0,015" do 0,019".

Dobór rozmiaru dyszy do farb wewnętrznych i emalii

Materiały przeznaczone do wykończenia wnętrz oraz ochrony detali wymagają średnich wielkości otworów, dopasowanych do ich lepkości.

Emalie akrylowe i olejne

Do farb olejnych, alkidowych oraz emalii akrylowych najczęściej wybiera się dysze zielone lub neonowe o rozmiarach od 0,011" do 0,015" (kody 413, 515).

Farby lateksowe i akrylowe ścienne

W przypadku popularnych wykończeń wnętrz niezbędna jest wiedza, jaka dysza do farb lateksowych oraz standardowych akryli ściennych gwarantuje stabilną pracę. Do tego typu materiałów dedykowane są otwory o średnicy od 0,015" do 0,019", obsługiwane przez dysze neonowe LP lub niebieskie PAA.

Uniwersalnym standardem w tej kategorii jest dysza o oznaczeniu 517, która współpracuje z większością farb pokojowych. Do gęstszych emulsji wewnętrznych oraz grubych podkładów średnicę tę można zwiększyć do wartości od 0,017" do 0,021" (modele 517, 519, 521).

Dobór rozmiaru dyszy do prac elewacyjnych i dachowych

Prace zewnętrzne wymagają zupełnie innych parametrów sprzętowych ze względu na specyfikę grubopowłokowych produktów ochronnych.

Farby dachowe i antykorozyjne

Rozważając, jaka dysza do malowania dachu i nakładania gęstych powłok antykorozyjnych będzie właściwa, należy kierować się ku niebieskim dyszom PAA o rozmiarach od 0,019" do 0,023" (kody 519, 521, 523).

Elewacje, silikaty i silikony

Z kolei farby elewacyjne, silikatowe oraz silikonowe nanosimy za pomocą dysz niebieskich lub brązowych o wielkości otworu od 0,021" do 0,025" (modele 521, 523, 525).

Dobór rozmiaru dyszy do materiałów o najwyższej lepkości

Najwyższe wymagania stawiają materiały o wysokiej gęstości, które potrzebują specjalnego przygotowania sprzętu.

Gęste farby i hydroizolacje

Jeśli pojawia się dylemat, jaka dysza do gęstej farby i jaki pistolet poradzą sobie z oporem materiału, należy pamiętać o konieczności stosowania otworów powyżej 0,021". Sam pistolet musi być pozbawiony drobnych filtrów siatkowych i posiadać szerokie przekroje wewnętrzne. Do powłok hydroizolacyjnych i lekkich mas bitumicznych przeznaczone są brązowe dysze HDA o rozmiarach od 0,023" do 0,031".

Szpachle i tynki natryskowe

Z kolei przy natrysku najcięższych szpachli i tynków cienkowarstwowych stosuje się brązowe dysze HDA o potężnych otworach od 0,027" do 0,041" i większych (kody 529, 535, 639, 641).

Wydajność pompy a maksymalny rozmiar dyszy

Każdy agregat malarski posiada w swojej specyfikacji technicznej parametr określający maksymalną wielkość dyszy (wyrażoną w tysięcznych częściach cala). Wydajność pompy (w litrach na minutę) musi utrzymać stałe ciśnienie robocze przy danym otworze.
Przekroczenie dopuszczalnego rozmiaru niesie za sobą konsekwencje:

• Za duża dysza – pompa nie nadąży z podawaniem materiału, nastąpi spadek ciśnienia w układzie, pulsowanie strumienia oraz nierównomierne nakładanie farby z grubymi krawędziami.
• Za mała dysza do gęstego materiału – wywołuje zatykanie otworu, wzrost ciśnienia zwrotnego oraz przeciążenie uszczelnień pompy i silnika.

Odpowiedni dobór dyszy gwarantuje stabilne ciśnienie pracy agregatu, co chroni pompę przed przeciążeniem i pozwala uzyskać równomierną powłokę bez zacieków. Dopasowanie jej rozmiaru do parametrów urządzenia i gęstości materiału to podstawa sprawnego oraz bezawaryjnego malowania natryskowego. Wszystkie rodzaje dysz, w tym zielone FFLP, żółte LP, niebieskie PAA i brązowe HDA, znajdziesz w naszej ofercie dysz natryskowych.